Balkenende voerde gisteren een toneelstukje op waarmee hij waarschijnlijk zijn kabinet heeft gered. Zijn allesbehalve deemoedige reactie op het vernietigende rapport van de commissie-Davids vormt een uitstekende bliksemafleider waarop coalitiegenoot de PvdA zijn woede kan richten.
Balkenende realiseert zich dat de PvdA gezien de peilingen niet op nieuwe verkiezingen zit te wachten - net zo min als hijzelf trouwens. Toch kan de PvdA- die immers op het Irakonderzoek had aangedrongen - bijna niet anders dan aan de forse kritiek van Davids politieke consequenties verbinden. Balkenende moest zijn coalitiepartner dus een vluchtroute bieden.
Die nooduitgang creëerde de premier gisteren door het rapport achteloos als "een mening" terzijde te schuiven, en daarbij zijn rol als eerste minister in het toenmalige kabinet voorrang te geven boven zijn positie als premier namens de huidige coalitie. Zijn optreden leidde tot woedende reacties bij de linkse oppositie. Ook de PvdA trok zich onmiddellijk terug voor spoedoverleg, en eiste een nieuwe verklaring van de minister-president.
Balkenende zette het toneelstukje gisteravond nog even voort, maar hij zal een dezer dagen wel door het stof gaan voor zijn vermeende faux pas. Daarmee gunt hij de PvdA voor het oog van de camera een overwinning, die de sociaal-democraten de gelegenheid biedt om de coalitie zonder gezichtsverlies overeind te houden.
De naam is Bond. Jaap Bond. En de kans is groot dat u nog nooit van hem hebt gehoord. Of van Peter Visser, of Harmen Binnema, of Joke Geldhof of Ton Hooijmaijers.
Toch gaat u ze komende week vermoedelijk nog tegenkomen.
Nog geen anderhalf jaar geleden namen we met enige weemoed afscheid van het rode potlood. Als een van de laatste gemeenten in Nederland ging ook Amsterdam over op de stemcomputer.
De gemeente besloot vervolgens de honderden overtollige stembussen te verkopen. Dat leek mij, per slot van rekening gediplomeerd politicoloog, een aardig object voor in de woonkamer.
Het is maar goed dat het kabinet na zijn val niet heeft gekozen voor een nieuwe meerderheidscoalitie met de LPF. Al tijdens de formatie verloor die fractie een zetel aan de nieuwe Groep Van Oudenallen, en na vanavond zou de coalitie nog maar 76 zetels overhouden, de kleinst mogelijke meerderheid. Dit maal is het nota bene de fractievoorzitter zélf die zijn biezen pakt. Gerard van As, die zijn politieke ambities gedwarsboomd ziet door Mat Herben, sluit zich aan bij de Groep Nawijn, die daarmee dan toch eindelijk een groep geworden is, al is het maar een kleintje.
Dat de meerderheid van de LPF-leden liever Herben als partijleider ziet, wekt nauwelijks verbazing. Zelden heb ik een incompetenter kamerlid gezien dan Van As, die na al die jaren nog altijd de procedures niet begrijpt, de verkeerde bewindslieden aanspreekt en voortdurend gewichtige woorden gebruikt waarvan pijnlijk duidelijk is dat hij zelf niet precies weet wat ze betekenen. Bij het debat over de regeringsverklaring van Balkenende-2b werd Van As publiekelijk vernederd toen hij door Herben bij de interruptiemicrofoon werd weggeduwd tijdens zijn aanvaring met Jan Marijnissen [MS Word, pag. 27-30]. Een aanvaring overigens die ontstond toen Marijnissen smalend sprak over "de wrakstukken van de LPF".
Affijn, daarvan is er weer eentje weggedreven, dus.
Gonny van Oudenallen heeft begin jaren '90 fraude gepleegd door een sociale huurwoning illegaal onder te verhuren. Dat blijkt uit een huurcontract, dat HP De Tijd deze week publiceert.
In het document staat dat ze in 1993 en 1994 maandelijks 825 gulden huur kreeg voor een appartement op de Lijnbaansgracht van 45 m2. Sociale huurwoningen mogen niet worden onderverhuurd.
De onderhuurster, Cecilia Tabak, is tegenwoordig eindredacteur bij HP De Tijd. "Toen ik Gonny vroeg waarom ik eigenlijk zoveel meer moest betalen, antwoordde ze: 'Omdat ik een belastingschuld heb.' "
Edit Overigens betaal ik - zo'n tien jaar later - omgerekend nog ruim tweehonderd gulden méér voor mijn in omvang vergelijkbare appartement in de Bijlmermeer(!). En niet aan een huisjesmelker met een belastingschuld, maar aan de woningbouwvereniging. Sociale huurwoning, ha!
Terwijl heel Den Haag ligt te luiwammessen op de Europese stranden, zet kersvers kamerlid Gonny van Oudenallen zich onvermoeibaar in voor ons welzijn. Dat u niet denkt dat het Rode Gevaar er écht alleen maar voor zichzelf zit, zoals ik onlangs beweerde. (Wat ben ik toch een naar, wantrouwend mannetje.)
Misschien kan ze op dit dossier samenwerken met Geert Wilders?
Verdonk beoordeelt de 26.000 schrijnende gevallen "met het hart". Maar Verdonks hart is een oncontroleerbaar en grillig iets, en dus leidt haar aanpak tot willekeur en rechtsongelijkheid, vindt de rechter in Amsterdam. Verdonk moet duidelijk maken aan welke voorwaarden asielzoekers dienen te voldoen om in aanmerking te komen voor een pardon.
Dat Verdonk dat niet wil, is begrijpelijk: ze zou daarmee immers in feite nieuwe regels in het leven roepen, waardoor veel meer afgewezen vluchtelingen voor een verblijfsstatus in aanmerking komen. Bovendien zou ze haar vrijheid verliezen om in individuele gevallen van die regels af te wijken. Verdonk heeft juist op dat gebied de laatste maanden een harde les geleerd: regels zijn misschien regels, maar bij explosieve materie als het asielbeleid moet je daar niet té compromisloos mee omspringen.
Toch een opmerkelijke rolverwisseling: Verdonk wil haar hart laten spreken, en Vluchtelingenwerk dringt aan op een formeel, toetsbaar beleid.
Bij Verdonk lijkt - onder jarenlange politieke en publicitaire druk - het inzicht eindelijk te zijn doorgebroken dat het asielbeleid in sommige gevallen tot onmenselijke situaties leidt, en dat er dan moet worden ingegrepen. Maar Vluchtelingenwerk eist duidelijkheid. Niet voor niets stelt de grondwet dat allen die zich in Nederland bevinden in gelijke gevallen gelijk behandeld worden. Dat geldt dus ook voor uitgeprocedeerde asielzoekers.
Ze hebben allebei een beetje gelijk, Verdonk en Vluchtelingenwerk, maar die laatste toch iets meer dan de minister. Het is fijn dat IJzeren Rita zich kennelijk heel af en toe iets buigzamer toont dan we van haar gewend zijn. Maar jammer genoeg trekt ze daaruit vooralsnog niet de enige logische conclusie: dat die buigzaamheid niet nodig was geweest als haar beleid niet zoveel slachtoffers zou maken. Regels zouden namelijk wel degelijk gewoon regels moeten zijn. Maar wel rechtvaardige.