Een juridische Betuwelijn

12-02-2005 om 14:59 uur door Wieland

Nog geen twee maanden geleden presenteerde de commissie-Duivesteijn een uiterst kritisch rapport over de politieke besluitvorming rond grote infrastructurele projecten, zoals de Betuwelijn en de HSL. De betrokken ministeries, achtereenvolgende kabinetten en Tweede Kamer waren vooringenomen, beschikten over onvoldoende kennis en hielden zich structureel doof voor kritiek op de plannen. De gevolgen zijn bekend: de kosten belopen inmiddels een veelvoud van de oorspronkelijke begrotingen, terwijl de lijnen vrijwel zeker nooit rendabel zullen worden - zaken waarvoor ruim tien jaar eerder al luid en duidelijk werd gewaarschuwd door vrijwel iedereen die er verstand van had.


Het rapport-Duivesteijn vulde, met al zijn bijlagen, een flinke kartonnen doos. Jammer genoeg blijken de bomen die al dat papier leverden - net als die in de Betuwe - voor niets te zijn gestorven. Kabinet en Kamer staan, acht weken na publicatie, al weer op het punt in dezelfde fout te vervallen.

Deze week besprak de volksvertegenwoordiging de maatregelen van het kabinet tegen het terrorisme. Die maatregelen omvatten vérgaande beperking van grondrechten, zoals de mogelijkheid om mensen langdurig vast te zetten zonder veroordeling, en om onschuldige (althans: niet bewezen schuldige) burgers een meldingsplicht op te leggen.

Dat leverde minister Donner van justitie stevige kritiek op. Niet zozeer het halfslachtig gesputter van regeringspartij D66, die al direct aankondigde dat de kwestie geen kabinetscrisis waard was, maar vooral het commentaar van een snel groeiend gezelschap prominente juristen. Onder anderen Theo de Roos (hoogleraar strafrecht in Tilburg), Geert Corstens (lid van de Hoge Raad) en Jit Peeters (hoogleraar Staats- en bestuursrecht, decaan van de Amsterdamse rechtenfaculteit en plaatsvervangend president van het rechtbank in Amsterdam) veegden de vloer aan met de kabinetsplannen.

Als rechters, die zich doorgaans bewust verre houden van het becommentariëren van de wetgever, dergelijke kritiek leveren, dan is er écht iets aan de hand. Niet alleen omdat volgens de magistraten de rechtsstaat door de maatregelen wezenlijk wordt aangetast, bovendien zal de nieuwe terrorismewetgeving waarschijnlijk een averechts effect hebben: rechters kunnen zich bijvoorbeeld gedwongen zien terreurverdachten op vrije voeten te stellen, omdat hun het recht op een eerlijk proces (artikel 6 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens [PDF]) is ontzegd.

Minister Donner en premier Balkenende wijzen alle kritiek van de hand, zonder er inhoudelijk zelfs maar al te diep op in te gaan. En de Kamer, inclusief Duivesteijns eigen Partij van de Arbeid, lijkt hun daarbij nauwelijks een strobreed in de weg te gaan leggen.

Opnieuw worden maatregelen blind door het parlement gejaagd, zonder serieus te luisteren naar goed gefundeerd commentaar van mensen die weten waar ze het over hebben. Adri Duivesteijn kan zich vast gaan opmaken voor een nieuwe reeks verhoren.

Doe een duit in het zakje

XHTML: toegestane tags: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <blockquote cite=""> <code> <del datetime=""> <em> <pre> <strong>