log.alamagordo.org

Wieland kiest (misschien wel niet) (2)

Mijn reactie op de comments bij het vorige postje werd zo'n lang verhaal, dat ik dacht er toch maar een nieuw stukje aan te wijden. Komt-ie.

Persoonlijk ben ik in zijn algemeenheid niet zo'n voorstander van referenda. Bij betrekkelijk overzichtelijke ja/nee-kwesties, zoals de aanleg van een metrolijn of de bebouwing van een lapje groen bij Sloten, vind ik het een waardevolle aanvulling op de vertegenwoordigende democratie. Maar een verdragstekst van honderden pagina's vol mitsen en maren, die het resultaat is van jarenlange onderhandeling en dus bol staat van compromis en voorzichtige politieke formulering, is volgens mij veel te complex en alomvattend om met het botte instrument van een referendum te benaderen.

Je ziet het nu aan de kwaliteit van de argumenten die voor- en tegenstanders in de strijd gooien. De één dreigt met oorlog, de ander roept dat we onze onafhankelijkheid kwijtraken. De één vind de grondwet te liberaal, de ander te sociaal. De één zegt dat de grondwet goed is voor het milieu, de ander zegt juist van niet. En iedereen heeft een beetje gelijk, want er is altijd wel ergens een artikel te vinden waar je je standpunt op kunt baseren. Het resultaat is dat het referendum niet over de inhoud van de grondwet gaat, maar over de vraag welk kamp er het best in slaagt om zijn eigen, selectieve lezing van het verdrag aan de kiezers te verkopen. En daarbij zijn kennelijk alle middelen geoorloofd, inclusief stuitend populisme, flagrante leugens of een appèl aan de afkeer van de politieke klasse in het algemeen en het kabinet-Balkenende in het bijzonder.

Als Nederland (althans: de 35 procent van de kiezers die is opgekomen) de grondwet op 1 juni afwijst, betekent dat dan dat de kiezer het met de inhoud ervan oneens is? Waarschijnlijk niet, want de meeste mensen kennen die inhoud niet. En als dat wel zo zou zijn, waaróm stemden ze dan tegen? Waarover moet opnieuw onderhandeld worden? Is de grondwet te liberaal, of te sociaal? Krijgt het Europees Parlement te véél of te weinig macht? Wie het weet mag het zeggen.

Volgens mij is de kwaliteit van de besluitvorming er meer mee gebaat als kamerleden een eigen, weloverwogen en goed beargumenteerde keuze maken, dan als kiezers die de voorliggende kwestie eigenlijk niet begrijpen, en er ook geen gefundeerde mening over hebben, zich laten meeslepen door het rechts-nationalisme van Wilders, het populisme van de SP of de smakeloze bangmakerij van Jules Maaten, laat staan een muntje opgooien. De democratie is geen casino, per slot van rekening.

Juist om over dit soort ingewikkelde kwesties een gefundeerde en beargumenteerde beslissing te nemen, hebben we volksvertegenwoordigers vrijgesteld. Die worden gekozen - en betaald! - om zich over dit soort zaken te buigen, zodat de kiezer niet zelf een oordeel hoeft te vellen over zaken waar hij zich, door gebrek aan tijd, kennis of belangstelling, niet in heeft kunnen verdiepen.

Dat wil trouwens niet zeggen dat we blind moeten vertrouwen op de wijsheid en goede bedoelingen van beroepspolitici. We volgen ze kritisch en we proberen ze op allerlei manieren te beïnvloeden, via de media, door demonstraties, debatten, brieven, emailbombardementen en petities. En als we ontevreden zijn, dan rekenen we tijdens de verkiezingen af, zoals de laatste jaren maar is gebleken. Daarom is stemrecht zo belangrijk: het is de stok achter de deur, om te zorgen dat volksvertegenwoordigers hun taak naar eer en geweten blijven vervullen, en niet vergeten dat ze er namens ons zitten.

Gepost op 22-05-2005 om 09:27 uur en gerubriceerd in Europa, Politiek. Volg het commentaar via de RSS 2.0 feed. Reageer, of trackback.

Deze posting op  Ma.gnolia |  del.icio.us |  digg |  Technorati |  NUjij.nl